17 november 2016 – Jeroen schoof opnieuw aan bij Conny Kraaijeveld in het lunchprogramma Aan Tafel op Radio M Utrecht. Dit keer om te vertellen over zijn aanstaande optreden tijdens het roemruchte Pindaconcert (nr. 105) in de Utrechtse werfkelder van veelzijdig kunstenaar Kees Wennekendonk.

Kees Wennekendonk is niet alleen de organisator van deze bijzondere pinda-avonden, maar ook de fotograaf van Jeroens dankbaar en veelvuldig gebruikte filmische portretfoto. Kees schoot dit beeld toen hij en Jeroen samen met de Pelican naar vliegveld Texel vlogen om te lunchen.

Over het Pindaconcert (19 november 2016)

Het programma in de sfeervolle werfkelder aan de Oudegracht was weer heerlijk gevarieerd:

• Antje Veld – leest voor uit en vertelt over PROF, haar boek over voetbaltrainer (en haar opa) Kees Rijvers.
• Joseph Custers – (bekend van de hits van Circus Custers) begeleidt de jonge zangeres Ella van Schaik op de vleugel.
• Jeroen Komen – vliegverhalen en beeldmateriaal uit Ik kan vliegen.
• Bea Groen – over Amelisweerd tussen 1660 en 1820.
• Tsead Bruinja & Saskia Stehouwer – poëzie (Saskia droeg voor uit haar net verschenen tweede bundel Vrije uitloop).
• Kees Wennekendonk – speelt liedjes.

---

Transcriptie van het radio-interview

Conny Kraaijeveld: De Bellamy Brothers op Radio M Utrecht. Let your love flow, was dat. Goedemiddag, het is tien minuten over één. Het lunchprogramma Aan Tafel. Ondernemer en avonturier Jeroen Komen uit Vleuten... doet iets waar weinigen... waarvan ik zeg: ik denk dat velen dat wel zouden willen... maar niet durven. En het zijn van die verhalen, Jeroen... ik begin maar meteen met jou te praten... die je op een verjaardag wel eens hoort... en dat je denkt: oh, dat zou ik ook wel willen. Welkom, laten we daarmee beginnen.

Jeroen Komen: Dank je wel.

Conny Kraaijeveld: Het boek Ik Kan Vliegen, dat heb je uitgebracht. Een tijdje geleden was jij met dat boek hier te gast. Jij was succesvol in ondernemerschap. Je had een computerbureau. Liep goed, 25 man onder jou. Je hebt het verkocht en je hebt jouw droom waargemaakt. Je bent gaan vliegen in je vliegtuigje.

Jeroen Komen: Ja, één van de vele dromen. Want mijn leven bestaat misschien uit het waarmaken van dromen. Al uit de middelbare school trok ik de wereld in... reizend naar allerlei landen.

Conny Kraaijeveld: Was reizen voornamelijk de droom?

Jeroen Komen: Ja, een passie. Iets waar ik echt van opleefde, laat ik het zo zeggen. Niet van de schoolbanken, maar wel van onderweg zijn. En liften, nieuwe mensen ontmoeten.

Conny Kraaijeveld: Ja.

Jeroen Komen: En later ben ik als ondernemer een droom gaan waarmaken. Niet alleen dat ik zelf ondernemer was... maar ook dat ik geloofde in de kracht van pc's... die toen nog typemachines moesten verdringen. En in de kracht van e-mail, wat ik beter vond dan een fax. En dat was dus een droom dat iedereen dat ging gebruiken. En ik mag ook zeggen dat we met die 25 man geregeld hebben dat we duizenden mensen in Nederland om zijn. Dus daar heb ik een droom waargemaakt. Nou, in diezelfde laatste jaren van mijn werk haalde ik al mijn vliegbrevet. Dus toen droomde ik al... of nou ja, de droom kwam al uit dat ik zelf kon vliegen. Weliswaar met een propeller.

Conny Kraaijeveld: Maar je moest hem nog even kopen, het vliegtuigje.

Jeroen Komen: Ja, dat was helemaal niet gebruikelijk. De meeste mensen kopen geen eigen vliegtuig. Die huren dat. Dat deed ik dus ook tien jaar lang. En toen ik minder hard ging werken en meer tijd had... en ook wat financiële ruimte... toen kwam er een mooi tweedehands vliegtuigje, of eigenlijk een nieuw vliegtuigje op mijn pad.

Conny Kraaijeveld: Van een oud vrouwtje geweest, altijd in de garage gestaan? Helemaal waar, precies, zo ging het. Heb je nog steeds diezelfde eigenlijk?

Jeroen Komen: Ja, ik heb nog steeds hetzelfde vliegtuigje. En het is inderdaad een zelfgebouwd vliegtuig wat ik overgenomen heb van de weduwe van de bouwer.

Conny Kraaijeveld: Wat bijzonder. Ja, dat weet ik nog van de vorige keer. Maar het is toch een droom. Heb jij niet vaak dat mensen zeggen van: jouw leven zou ik ook willen doen, maar ik heb het nooit gedurfd?

Jeroen Komen: Ja, en dat heeft vast niet alleen met het vliegen te maken. Want dat moet je dan maar net leuk vinden. Het kan ook een boot zijn of een moestuintje of zoiets. Maar het bewandelen van je eigen weg... de deur achter je dichtdoen van een kantoorbaan... dat belemmert wel veel mensen. Het is een beetje het programma Ik Vertrek.

Conny Kraaijeveld: Waar komt dat vandaan? Jij zei: ik had dat op school al. Hebben jouw ouders ook zo'n avontuurlijke inslag?

Jeroen Komen: Nee, eigenlijk het tegendeel. Mijn vader is nagenoeg zijn hele leven ambtenaar geweest... op het KNMI hier.

Conny Kraaijeveld: Oh ja?

Jeroen Komen: Ja. Dus die heeft een heel ander soort veiligheid en zekerheid gekozen. Het is wel zo dat hij...

Conny Kraaijeveld: Het weer is ook heel erg anders, elke dag. Dat klopt, dat is ook een avontuur.

Jeroen Komen: Voor hem was wetenschap zijn passie... en het vernieuwen van kennis. Dus in dat opzicht ging het wel om vernieuwing. Maar de context was gewoon een rijtjeshuis, een hypotheek en een vast salaris en een goed pensioen. En daarin heb ik de ruimte en de vrijheid durven kiezen.

Conny Kraaijeveld: Ja. Ik heb het beeld van jou dat jij 's morgens opstaat en je krantje leest in een mooie dikke duster... met een goed kopje koffie. En dan denkt: nou, ga ik vanmiddag eens lunchen, ik ga die opzoeken in Kopenhagen, ik vlieg er naartoe. Klopt dat enigszins?

Jeroen Komen: Enigszins. Die badjas niet waarschijnlijk. Die badjas zeker niet! Maar de koffie is belangrijk. Die maal ik van mijn eigen bonen met een handmolentje.

Conny Kraaijeveld: Kijk, zie je? Ik wist het gewoon.

Jeroen Komen: En Kopenhagen is voor een propellervliegtuigje net iets te ver om even te lunchen. Nu in de korte winterdagen zijn de dagen ook te kort, want ik mag alleen bij daglicht vliegen. En ik zou zo'n reis toch wel een paar dagen van tevoren willen plannen, want ik wil dan eigenlijk niet op één dag heen en weer. Dus dan moet je in je agenda een paar dagen vrij houden en dan moet je ook zorgen dat gedurende die paar dagen het weer vliegbaar is. En dan hou ik er ook niet van om dan alleen daar te gaan lunchen in Kopenhagen. Dus je moet mensen óf meekrijgen—nou, die hebben nooit tijd—óf je moet daar mensen kennen. En daar kun je ook niet tegen zeggen van: zeg al je afspraken af, want ik kom vandaag uit de lucht vallen.

Conny Kraaijeveld: Je hebt ook als passie fotograferen. Doe je dat eigenlijk tegelijkertijd met één hand aan de knuppel en de andere op de ontspanningsknop?

Jeroen Komen: Ja.

Conny Kraaijeveld: Ja, gaat het echt zo?

Jeroen Komen: Bijna. Ik doe nul handen aan de knuppel, want dat stuur ik dan met mijn knieën.

Conny Kraaijeveld: Ja, ja.

Jeroen Komen: Dat heb ik ooit geleerd toen ik stiekem de kaart las tijdens het autorijden. En dan heb ik twee handen nodig om de zware telelens vast te houden en inderdaad op die ontspanknop te drukken.

Conny Kraaijeveld: Hoe ben jij veranderd? Want die plaatjes die liegen er niet om. De natuur is wonderschoon vanuit de lucht. Vergeet je alle sores? Vergeet je alle oorlogen en doden die er in oorlogen vallen te betreuren?

Jeroen Komen: Helemaal waar. Er verandert iets tijdens de vlucht. Als je daarboven bent en je ziet alles van een afstandje—ik noem dat meditatief—dan kom je tot rust. Dan kun je even stilstaan bij de grote lijnen in je eigen leven en daadwerkelijk genieten. Maar los van het vliegtuigje kun je ook op alle foto's zien... ik heb allemaal selfies op de schutbladen van het boek waarin ik zelf heel vaak sta, gedurende misschien de laatste tien jaar. En je ziet een duidelijk verschil tussen mij tien jaar geleden en de laatste jaren.

Conny Kraaijeveld: Wat is het verschil dan?

Jeroen Komen: Nou, vooral andere mensen merken of zien dat ik daar destijds als een wat meer gestresste IT'er uitzag.

Conny Kraaijeveld: Oh ja?

Jeroen Komen: En nu als een veel relaxter persoon. Ik ben bijvoorbeeld afgevallen en behalve dat ik 's ochtends dat kopje koffie neem, ga ik elke dag rennen. Of elke paar dagen. En dat is iets waar ik nu wel de tijd voor neem. Heel bewust. En vroeger gewoon niet.

Conny Kraaijeveld: Wat is dat fijn. Ja, en ik wil straks van jou horen wat je daarvoor moet doen. Want, nou ja, laat ik dat nu maar vragen: wat heb je ervoor moeten laten? Want elk voordeel heeft ook een nadeel.

Jeroen Komen: Ja, nou eerlijk gezegd zie ik nog niet zoveel nadelen. Maar wat een heel proces is geweest voor mij, is dat ook ik opgevoed ben met de gedachte dat je moet werken tot je 65ste, en dat je moet bijdragen aan de maatschappij, en dat je verstandig moet zijn. En op een gegeven moment denken van: nou, ik heb nu echt wel genoeg gespaard en opzij gezet, volgens mij kan het wel een tijdje zonder hard werken. Laat ik eens gaan genieten, de vruchten gaan plukken van mijn eerdere jaren hard werken. Die knop omzetten heeft bij mij lang geduurd. Want ik schaamde me er haast voor dat ik mijn wekker niet hoefde te zetten, terwijl heel veel andere mensen dat wel moeten. Maar met die knop om ben ik de kwaliteit gaan vinden van het leven. Dus dat inderdaad vanuit de lucht, of dat stukje hardlopen of die goede koffie. En belangrijke mensen ontmoeten, bijvoorbeeld in Kopenhagen. Dat is gaan ontstaan toen ik mezelf die ruimte gunde.

Conny Kraaijeveld: Leuk hoor. Wij gaan muziek draaien, dat moet jij zo even introduceren. En daarna wil ik van jou weten: wat vind jij een van de mooiste foto's uit het boek? En het is ook niet altijd zonder gevaar, het vliegen.

Jeroen Komen: In het vliegen, ja. Dus dat wil ik ook graag van je horen. Leuk.

Conny Kraaijeveld: Goed, jij gaat zaterdag spreken op het Pindafestival in Utrecht. En Circus Custers vroeg jij aan: Verliefd. Waarom? Want die gaan daar optreden of zo?

Jeroen Komen: Ik moet je in ieder geval corrigeren dat het Pindaconcert heet.

Conny Kraaijeveld: Oh, Pindaconcert! Neem mij niet kwalijk.

Jeroen Komen: Kees Wennekendonk die organiseert al vele jaren in zijn werfkelder aan de Oudegracht avonden met mooie dingen. Hij is de kunstenaar, hè? Hij maakt bijvoorbeeld brillen en mooie foto's met zijn iPhone. Ik heb hem leren kennen omdat we allebei in Museum IJsselstein mochten exposeren. En we zijn een keer gaan lunchen op Texel met het vliegtuigje. Hij heeft mij ingeroosterd voor komende zaterdag om over mijn vliegavonturen te vertellen en foto's te laten zien. Maar ik zag in het programma dat hij ook Joseph Custers heeft uitgenodigd. De helft van Circus Custers. En Joseph gaat gewoon op de piano een jonge zangeres, Ella van Schaik, begeleiden. Maar we kennen hem, tenminste ik herinner me hem heel goed van bijvoorbeeld een liedje als Verliefd, waar we nu naar gaan luisteren.

Conny Kraaijeveld: Juist, we gaan hem draaien. Ja, ja, grote hit hoor. Circus Custers met Verliefd.

(Muziek: Circus Custers – Verliefd)

Conny Kraaijeveld: En we hoorden net van Jeroen Komen dat Joseph Custers ook zaterdag piano gaat spelen op het Pindaconcert. Op de Oudegracht in Utrecht. Jij gaat er spreken. Jij bent de man, jij leeft jouw droom. Jij vliegt met een vliegtuigje door heel Europa, je maakt mooie foto's. Wat is de mooiste foto uit dit boek?

Jeroen Komen: De mooiste foto is gelukkig terechtgekomen op de kaft van het boek. Het is een luchtfoto uiteraard—het boek staat vol met luchtfoto's—waarin je heel mooi de krachten en de schoonheid van de natuur tot haar recht ziet komen. Het zijn meandervormen van water, van een delta. Dus dat kenmerkt Nederland ook heel erg. En de mensen kunnen haast niet raden dat dat gewoon in Nederland is, op Terschelling. Daar is een enorm natuurgebied en er zijn vijf slenken. Dat zijn grote... nou ja, het lijkt een rivier, maar het water is al weggestroomd, waar je ook echt te voet niet overheen komt. Maar vanuit de lucht zie je die heel mooi vloeien door het landschap.

Conny Kraaijeveld: Het lijkt wel marmer gewoon, hè? Het is prachtig. Want ook een speciaal kleureffect—dat heeft iets denk ik te maken met de reflectie van de zon op de wolken—maakt dat het een geweldige foto is. Iedereen die dat boek ziet liggen, denkt meteen van: wauw, wat een patroon, wat is dit? And dan is het dus gewoon in ons eigen Nederland. Leuk hoor. Hoeveel landen doe jij gemiddeld per jaar aan? Het is gewoon heel erg.

Jeroen Komen: In één reis ben ik een keer tien weken achter elkaar door 27 landen gevlogen. Ik heb toen een overzichtje bewaard van de mobiele telefoonprovider, dat je kon zien waar ik allemaal vandaag ge-sms'd had. En dat was dus echt twintig landen in twee maanden tijd.

Conny Kraaijeveld: Ja, en hoeveel vluchtjes per maand maak jij gemiddeld?

Jeroen Komen: Als ik zo'n grote reis door Europa doe, dan vlieg ik waarschijnlijk twee keer per dag. Soms blijf ik misschien een paar dagen ergens. Het kan wel eens zijn dat het vliegveld best ver is van een grote stad, dus als je die stad wil zien, dan vlieg je even een paar dagen niet. En als ik gewoon in Nederland verblijf, dan doe ik best vaak vluchtjes met mensen. En dan is het gemiddeld drie keer per week.

Conny Kraaijeveld: Ja, ben je wel eens eenzaam? In de lucht of in het leven?

Jeroen Komen: Jawel, dat gebeurt wel.

Conny Kraaijeveld: Ja?

Jeroen Komen: Ja.

Conny Kraaijeveld: Ga du dan juist vliegen of juist niet?

Jeroen Komen: Allebei. Vliegen is een goede manier om tot rust te komen. Vooral als je alleen bent, want dan heb je echt niks aan je hoofd, letterlijk. En het is ook een hele goede manier om andere mensen te ontmoeten in andere landen. Leuk hoor.

Conny Kraaijeveld: Ja. Nou gaat het niet zonder gevaar. Kun jij een voorbeeld noemen van het moment dat je dacht: oei, dit is wel een beetje door het oog van een naald?

Jeroen Komen: Jawel. Nou, ik mag als zichtvlieger niet door wolken heen vliegen. En tijdens de opleiding is dat ook heilig: je komt niet in de buurt van een wolk. Daar vlieg je omheen, of je gaat niet vliegen als het te bewolkt is.

Conny Kraaijeveld: Ja, ja.

Jeroen Komen: Maar als je grotere afstanden aflegt, dan zijn er wel eens wolken waar je ze niet helemaal verwacht had, misschien omdat je het weer niet goed bestudeerd had. En dan hoor je van andere piloten in de tussentijd dat het een veilige manier is om boven de wolken te gaan vliegen. Met als nadeel dat als je motor uitvalt, je geen noodlanding kunt maken—dat je niet weet wáár je een noodlanding gaat maken, want je hebt alleen maar wolken onder je. Je ziet wel blauwe lucht om je heen, maar je ziet geen grond onder je. Behalve als er een gaatje tussen de wolken is. En zo ontdek je dat je eigenlijk ook wel eens even door een heel klein wolkje heen kunt vliegen. Dus ook al mag het niet van de regels, het kan wel. En het is ook wel leuk, want wolken zijn heel mooi van dichtbij, ze zijn echt prachtig. En zo had ik een keer een wolk voor mijn neus op weg van de Alpen naar Spanje. Een wolkje. Eén minuut en dan zijn we aan de andere kant, en dan hoef ik er niet overheen of onderdoor, wat 'om' is, zeg maar. Maar na één minuut was ik nog steeds in de wolk. En dan raak je gedesoriënteerd, dan zie je niks. En daar ben ik voor opgeleid, dus dan kijk je op een kunstmatige horizon en je houdt de meters in de gaten. En dan vlieg je wel door als je dat goed doet. Dus dat ging goed op zich, totdat ik na vijf minuten merkte dat er iets aan het gebeuren was op de voorruit van mijn vliegtuigje. Aan de onderkant zag ik een witte streep verschijnen en die groeide naar boven.

Conny Kraaijeveld: Jeetje.

Jeroen Komen: En ik wist niet meteen wat het was, het zag er heel raar uit. Maar vrij snel dacht ik: oh, dat is ijsaanzetting. En dat is echt het grootste gevaar.

Conny Kraaijeveld: Waarom? Waarom is het gevaarlijk?

Jeroen Komen: Je ziet sowieso door je voorruit minder, want het raam is beijst. Maar het vliegtuig wordt er ook zwaarder van, en vliegen is tegen de zwaartekracht in, dus zwaarte is een probleem voor een vliegtuig. En de aerodynamica gaat naar de knoppen. En ook kunnen kleppen bijvoorbeeld vastvriezen, en ook de propeller, daar kan ijsaanzetting op zitten. Dus allemaal foute boel. Maar het is goed gekomen.

Conny Kraaijeveld: Ja, je zit hier. Ja, maar je hebt wel een engeltje gehad.

Jeroen Komen: Maar naar beneden kun je snelheid opbouwen, want je gaat harder naar beneden. En naar beneden is het ook warmer. En dan gaat het ijs weer weg. Dus zodra ik onder de wolken uitkwam, was het ook vrij snel weer opgelost. Maar het was inderdaad heel spannend, ook omdat je in de wolken niet zeker weet of er een berg onder de wolken zit. Ik wist dat wel op die plek, want ik had de kaarten bestudeerd, maar daar kunnen de ongelukken gebeuren.

Conny Kraaijeveld: Ja, dus hier is het goed afgelopen. Maar als dit in de verkeerde omstandigheden was geweest... had je hier niet gezeten. Er zijn mensen wel neergestort waarschijnlijk door dit soort dingen. Goed, wij gaan het afronden. Zaterdag geef jij dus een lezing op het Pindaconcert aan de Oudegracht. Hoe laat begint het?

Jeroen Komen: Het begint om tien voor half negen. Het is bij nummer 226 aan de werf, beneden. Dat is bij Prinses en ’t Erwtje, kinderkleding bij de Hamburgerstraat.

Conny Kraaijeveld: Precies. Mag iedereen daar gewoon naartoe?

Jeroen Komen: Je moet je even aanmelden met een mailtje aan Kees, wat je vindt op zijn website. Google even op Pindaconcert, dan kom je bij Kees Wennekendonk. En hij heeft maar 45 plaatsen daar.

Conny Kraaijeveld: Oké.

Jeroen Komen: En de toegangsprijs is een zakje pinda's of een fles wijn of een stukje kaas. En je mag ook een donatie doen.

Conny Kraaijeveld: Oh, wat gezellig. En als het vol is, dan kom je op een wachtlijst voor een volgende keer. Oké. En als mensen meer over jou willen weten, waar kunnen ze dan kijken?

Jeroen Komen: Dan kijken ze het liefst op de Facebookpagina van Ik Kan Vliegen, omdat ik daar ook elke dag een prachtige luchtfoto laat zien. En ik zoek natuurlijk nog veel likes op die foto's.

Conny Kraaijeveld: Oké, nou, het kan niet missen. Jeroen Komen, dankjewel voor je komst en heel veel plezier aanstaande zaterdag.

Jeroen Komen: Dankjewel.